Buro Waalbrug versnelt stedenbouwkundige plannen met SketchUp en 3D-Omgeving.nl

Een halve dag, soms zelfs een hele dag. Zoveel tijd ging er bij stedenbouwkundig ontwerper Rick van der Burgt vroeger zitten in het opbouwen van de ondergrond voor één project in SketchUp. Tegenwoordig begint hij gewoon meteen met ontwerpen: een halve tot een hele dag winst per project. Dat komt door 3D-Omgeving.nl, een kant-en-klare 3D-omgeving voor elke locatie in Nederland. Hoe Buro Waalbrug 3D-Omgeving.nl, SketchUp en AI-visualisatie met Chaos Veras inzetten, lees je hieronder.

Wie is Rick van der Burgt?

Rick is stedenbouwkundig ontwerper bij Buro Waalbrug in Beuningen. Hij volgde de opleiding Bouwmanagement en Vastgoed aan Avans Hogeschool in Tilburg en specialiseerde zich de laatste twee jaar in stedenbouw. Na ruim zes jaar ervaring bij andere stedenbouwkundige adviesbureaus, begon hij in mei 2022 bij Buro Waalbrug.

Zijn werk is breed: stedenbouwkundige visies, schetsontwerpen, voorlopige en definitieve ontwerpen, inrichtingsplannen, verkavelingen, beeldkwaliteitsplannen en landschappelijke inpassingsplannen. Wat drijft hem? Een ontwerp zo uitwerken dat het ook echt gerealiseerd kan worden.

Buro Waalbrug: stedenbouw van initiatief tot omgevingsplan

Buro Waalbrug is een stedenbouwkundig adviesbureau en onderdeel van de Van Kessel Groep. Stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten en planologen werken er samen aan complete plannen: van het eerste initiatief tot tegenwoordig, een wijziging van het omgevingsplan, inclusief de inrichting van de buitenruimte. Binnen de groep zit Buro Waalbrug vooral in de initiatieffase.

Het bureau is momenteel druk met de Omgevingswet, onder meer met nieuwe omgevingsplannen voor de gemeente West Maas en Waal (Beneden-Leeuwen, Dreumel en de andere dorpen langs de Waal). Daarvoor brengt het team in kaart welke regels gelden en wat er komt kijken bij een omgevingsplan en ook wat dat betekent voor de geometrie. Rick is daar zelf nauw bij betrokken.

Waarvoor gebruikt Buro Waalbrug SketchUp?

Drie stedenbouwkundige ontwerpers en een stagiair werken dagelijks in SketchUp. De landschapsarchitect schuift regelmatig aan. Het programma helpt het team op drie manieren:

• gebieden analyseren en inventariseren
• varianten en massastudies maken
• plannen visualiseren voor de opdrachtgever en de gemeente

“We beginnen eerst in het platte vlak,” vertelt Rick. “Daarna willen we er ook een 3D-gevoel bij krijgen: wat kan er op deze plek, en hoe past het in de omgeving? Dat 3D-beeld is eerst voor intern gebruik, maar uiteindelijk ook een krachtig middel om plannen te delen met opdrachtgevers.“

Van een halve dag puzzelen naar direct ontwerpen

Voor Rick zit de grootste winst in de tijd. “Vroeger hadden we alleen een BGT-lijntekening. Dan trok ik vlakken in SketchUp, legde die eroverheen en haalde alle lijntjes weg, zodat ik de weg, de stoep en het perceel had.” Soms downloadde hij een tegel van 3DBAG, maar dan lag het plangebied net niet binnen één tegel en moest hij er twee of drie samenvoegen. “Ik was een halve tot een hele dag kwijt aan alleen de ondergrond.”

Nu gebruikt Rick de omgeving van 3D-Omgeving.nl als startpunt voor elk ontwerp. Bomen, gebouwen en hoogtes zitten er al in, inclusief het hoogtemodel op basis van 3DBAG. Het team knipt het perceel van de nieuwe ontwikkeling uit het model en plaatst daar het eigen ontwerp. De bestaande situatie kan op een aparte laag, zodat je in één oogopslag ziet hoe het nu is en hoe het gaat worden.

Ik gebruik de omgeving van 3D-Omgeving.nl als startpunt voor elk ontwerp.

De workflow loopt zo:

1. Het team maakt in CAD een vlekkenplan: waar komen gebouwen, hoeveel appartementen, waar zit het stijgpunt, hoe wordt de openbare ruimte globaal ingericht, inclusief parkeren.
2. Dat plan gaat als onderlegger in SketchUp, waar het precies past in de 3D-omgeving.
3. De ontwerpers trekken de gebouwen op en werken de massa’s uit.
4. Voor de presentatie volgt een visualisatie in een abstracte of juist realistische stijl.

De onderleggers van 3D-Omgeving.nl gebruikt Buro Waalbrug ook in 2D, in Adobe Illustrator en InDesign. Rick: “Luchtfoto’s hebben veel ruis en passen niet bij de stijl van onze plaatjes. Met de BGT-onderlegger gaat het ontwerp juist mooi op in zijn omgeving, zodat de aandacht naar het plan gaat.”

Padelbanen en bomen: puntenwolken in de praktijk

Een mooi voorbeeld is een BOPA (buitenplanse omgevingsplanactiviteit) voor twee nieuwe padelbanen. Omdat padelbanen veel geluid maken, moeten er tenten overheen. Die kwamen te dicht bij bestaande bomen. Dankzij de puntenwolk van 3D-Omgeving.nl kon het team de kronen in SketchUp veel beter in beeld brengen dan met een gewone foto.

Het resultaat: “Voorheen was het een vraag, nu is het concreet,” zegt Rick. “Hier praten we al jaren over, en dit is het eerste concrete resultaat dat ik heb gezien.”

3D-Omgeving.nl breidt het aanbod bovendien uit met een gespecialiseerde kaartlaag met bomen. Die dekt volgens 3D-Omgeving.nl 97% van de Nederlandse bomen, inclusief stamdikte, wortelrisicozone en kroonhoogte.

Chaos Veras: AI-visualisaties op basis van je SketchUp-model

Visualiseren deed het team vroeger zelf in Adobe Photoshop en lange tijd ook via Lumion. Sinds kort experimenteert Buro Waalbrug met Chaos Veras, AI-visualisatie rechtstreeks vanuit SketchUp. “Het werkt heel goed,” zegt Rick.

Opdrachtgevers en gemeenten zijn vaak tevreden over de hoofdlijnen van een ontwerp, maar vragen gedurende het proces om enkele gerichte aanpassingen. Voor AI vormt dat een uitdaging, omdat een kleine wijziging onbedoeld invloed kan hebben op andere onderdelen van het beeld. Daarom werkt het team aan prompts die Chaos Veras meer als filter laten werken dan als bedenker. Een paar lessen tot nu toe:

• Schrijf de prompt in het Engels; dat werkt volgens Rick beter.
• Laat een AI-assistent helpen met formuleren en beschrijf in gewone taal wat je wilt.
• Gebruik losse, korte zinnen.
• Zeg expliciet wat er niet mag veranderen.
• Upload het vorige beeld als referentie.

Het team schrijft twee soorten prompts: een schetsmatige, die abstracter mag zijn, en een realistische. Het schetsmatige beeld past volgens Rick bij het stadium waarin Buro Waalbrug werkt: een chique, aquarel-achtige impressie voor een eerste beeld. “Een halve dag bezig zijn met één plaatje is niet meer nodig.” Hij blijft wel nuchter: “Je hebt met AI niet de volledige controle. Het is vooral een prima hulpmiddel voor ontwerpideeën en materiaalkeuzes, naast de klassieke werkwijze.”

Bezonningsstudies, geolocatie en Atlas Leefomgeving

De gemeente en omwonenden vragen bij nieuwe plannen vaak: wat betekent dit voor de zon in mijn tuin? Buro Waalbrug maakt dan bezonningsstudies op basis van de TNO-norm, met momentopnames door het jaar. Dankzij 3D-Omgeving.nl hoeft het team daarvoor niet de hele omgeving te modelleren. De locatie vullen ze met een eenvoudige massa. Dat modelleert snel en rekent betrouwbaar.

Een klein detail met groot effect: de modellen van 3D-Omgeving.nl staan op de juiste geolocatie en zijn tot op de graad nauwkeurig gedraaid. Je hoeft de locatie dus niet eerst zelf goed te zetten, een stap die bij zonnestudies makkelijk over het hoofd wordt gezien.

Ook de Atlas Leefomgeving, met zo’n honderd overheidskaarten, is via 3D-Omgeving.nl in SketchUp beschikbaar. Denk aan spoorgeluid, externe veiligheid, overstromingszones en explosiegevaar. “Zo zie je in een heel vroeg stadium wat er speelt en waar de knelpunten zitten,” zegt Rick. “Dat is belangrijk, want in elk plan strijden water, parkeren, groen, kabels en leidingen en woningbouwprogramma om dezelfde ruimte. Hoe eerder je dat ziet, hoe makkelijker de puzzel valt te leggen.”

Wat staat er nog op het verlanglijstje?

Rick blijft nieuwsgierig. Dit zijn de kansen die hij wil onderzoeken:

• Chaos Enscape: in dezelfde omgeving blijven en materialen uit Enscape als referentie voor Chaos Veras gebruiken, in plaats van Lumion, waar je vaak toch uit het programma gaat.
• Scan Essentials in SketchUp: puntenwolken direct in het model gebruiken, met bomen in kleur.
• SketchUp LayOut: standaard-templates met vaste schalen en scènes. Eén keer “Update Model Reference” en alle plaatjes in het document zijn bijgewerkt, ook voor de bezonningsstudies.
• Analysis Hub in SketchUp: voor zon-analyses en heatmaps.

Conclusie: sneller ontwerpen, meer ruimte voor creativiteit

Voor Rick van der Burgt en zijn collega’s bij Buro Waalbrug is de combinatie van SketchUp en 3D-Omgeving.nl een echte gamechanger. Waar het opbouwen van de ondergrond vroeger een halve tot een hele dag kostte, begint het team nu direct met ontwerpen. Dat levert per project een halve tot een hele dag winst op. Die tijd gaat naar wat stedenbouw zo leuk maakt: varianten verkennen, plannen verbeteren en samen met opdrachtgevers en gemeenten tot het beste ontwerp komen.

Van bezonningsstudies en puntenwolken tot de Atlas Leefomgeving: alles wat nodig is om een plek goed te begrijpen zit al in het model. En met Chaos Veras zet Buro Waalbrug nu de volgende stap, met snelle, sfeervolle beelden die plannen in een vroeg stadium tot leven brengen. Rick blijft bovendien nieuwsgierig naar wat er nog meer mogelijk is, van Chaos Enscape en Scan Essentials tot SketchUp LayOut. Het verhaal van Buro Waalbrug laat zien dat een slimme workflow je niet alleen sneller maakt, maar ook meer ruimte geeft voor creativiteit.